{"id":4935,"date":"2026-10-03T20:10:41","date_gmt":"2026-10-03T20:10:41","guid":{"rendered":"https:\/\/academicsolidarity.com\/?p=4935"},"modified":"2026-10-03T20:16:17","modified_gmt":"2026-10-03T20:16:17","slug":"akademik-sahtekarlik-suclamasi-iki-tarafi-keskin-bir-kilic","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.academicsolidarity.com\/?p=4935&lang=tr","title":{"rendered":"Akademik Sahtek\u00e2rl\u0131k Su\u00e7lamas\u0131 \u0130ki Taraf\u0131 Keskin Bir K\u0131l\u0131\u00e7"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/academicsolidarity.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/20261003Schwert-2-1024x576.png?resize=1024%2C576&#038;ssl=1\" alt=\"\" class=\"wp-image-4941\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.academicsolidarity.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/20261003Schwert-2.png?resize=1024%2C576&amp;ssl=1 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/www.academicsolidarity.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/20261003Schwert-2.png?resize=300%2C169&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.academicsolidarity.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/20261003Schwert-2.png?resize=768%2C432&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/www.academicsolidarity.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/20261003Schwert-2.png?resize=1536%2C864&amp;ssl=1 1536w, https:\/\/i0.wp.com\/www.academicsolidarity.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/20261003Schwert-2.png?resize=533%2C300&amp;ssl=1 533w, https:\/\/i0.wp.com\/www.academicsolidarity.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/20261003Schwert-2.png?w=1672&amp;ssl=1 1672w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>\u201cMahkeme karar\u0131na gerek yok, kap\u0131s\u0131n\u0131 k\u0131r\u0131n, al\u0131n o adam\u0131\u201d anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n siyasette ne anlama geldi\u011fini biliyoruz. H\u00fck\u00fcm kan\u0131ttan ve usulden \u00f6nce gelirse, akademide de sahtek\u00e2rl\u0131kla m\u00fccadele adalet de\u011fil, bir tasfiye arac\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015febilir.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Akademide bir insan hakk\u0131nda yap\u0131labilecek en a\u011f\u0131r su\u00e7lamalardan biri akademik sahtek\u00e2rl\u0131kt\u0131r. \u0130ntihal, veri uydurma, akademik \u00f6zge\u00e7mi\u015fte ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 beyanda bulunma veya ba\u015fkas\u0131n\u0131n eme\u011fini kendine mal etme iddialar\u0131, yaln\u0131zca tek bir yay\u0131n\u0131 de\u011fil, bir akademisyenin y\u0131llar boyunca olu\u015fturdu\u011fu itibar\u0131 sorgulan\u0131r hale getirebilir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu nedenle akademik sahtek\u00e2rl\u0131k iddialar\u0131n\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 zorunludur. Ancak bu t\u00fcr su\u00e7lamalar\u0131n nas\u0131l dile getirildi\u011fi, nas\u0131l ara\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve kamuoyuna nas\u0131l ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 da b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">2026 yaz\u0131nda Cambridge \u00dcniversitesi profes\u00f6rlerinden Jason Arday etraf\u0131nda geli\u015fen olaylar bu ikilemi \u00e7arp\u0131c\u0131 bi\u00e7imde ortaya koyuyor (<a href=\"https:\/\/www.aljazeera.com\/news\/2026\/8\/20\/university-suspends-us-academic-leading-jason-arday-plagiarism-accusations\">https:\/\/www.aljazeera.com\/news\/2026\/8\/20\/university-suspends-us-academic-leading-jason-arday-plagiarism-accusations<\/a>).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jason Arday, 2023 y\u0131l\u0131nda Cambridge \u00dcniversitesi&#8217;ne profes\u00f6r olarak atanm\u0131\u015f ve \u00fcniversitenin o tarihe kadarki en gen\u00e7 siyah profes\u00f6rlerinden biri olarak geni\u015f kamuoyu ilgisi g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc. Daha sonra doktora tezinde ve baz\u0131 akademik yay\u0131nlar\u0131nda intihal yapt\u0131\u011f\u0131, akademik nitelikleri ve ki\u015fisel ba\u015far\u0131lar\u0131 konusunda ger\u00e7e\u011fi yans\u0131tmayan veya abart\u0131l\u0131 bilgiler verdi\u011fi y\u00f6n\u00fcnde iddialar ortaya at\u0131ld\u0131. \u0130ddialar zamanla akademik \u00e7evrelerin d\u0131\u015f\u0131na ta\u015farak \u0130ngiliz bas\u0131n\u0131nda geni\u015f yer buldu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cambridge \u00dcniversitesi 2 A\u011fustos 2026 tarihli a\u00e7\u0131klamas\u0131nda akademik usuls\u00fczl\u00fck iddialar\u0131n\u0131 \u201cson derece ciddi\u201d g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, Arday&#8217;\u0131n doktora tezi ve baz\u0131 yay\u0131nlar\u0131 hakk\u0131ndaki intihal iddialar\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi Liverpool John Moores \u00dcniversitesi ve ilgili dergiler taraf\u0131ndan daha \u00f6nce incelendi\u011fini belirtti.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Birka\u00e7 g\u00fcn sonra Cambridge ortaya \u00e7\u0131kan yeni bilgiler nedeniyle Arday&#8217;\u0131n akademik nitelikleri ve fahri g\u00f6revleri hakk\u0131nda yeni bir inceleme ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131. \u00dcniversite, ayn\u0131 a\u00e7\u0131klamada s\u00fcrecin adil olmas\u0131 gerekti\u011fini ve \u00fcniversite politikalar\u0131na ve i\u015f hukukuna uyulmas\u0131n\u0131n \u00f6nemini \u00f6zellikle vurgulad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Arday 5 A\u011fustos&#8217;ta Cambridge&#8217;deki g\u00f6revinden istifa etti. Hakk\u0131ndaki iddialar\u0131 reddederken hatalar yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul ediyordu, ancak kendisinin bir \u201cyalanc\u0131\u201d, \u201chayalperest\u201d ve \u201cakademik sahtek\u00e2r\u201d olarak resmedilmesine itiraz ediyordu. Kamuoyu bask\u0131s\u0131n\u0131n kendisi ve ailesi \u00fczerinde a\u011f\u0131r bir bedeli oldu\u011funu da ifade etmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">14 A\u011fustos 2026&#8217;da, 41 ya\u015f\u0131ndaki Jason Arday Londra&#8217;daki bir adreste \u00f6l\u00fc bulundu. Metropolitan Police \u00f6l\u00fcm\u00fc \u201cbeklenmedik\u201d, ancak \u015f\u00fcpheli g\u00f6r\u00fclmeyen bir \u00f6l\u00fcm olarak de\u011ferlendirdi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Arday&#8217;\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc ile hakk\u0131ndaki akademik su\u00e7lamalar veya medya haberleri aras\u0131nda do\u011frudan bir nedensellik kurmak i\u00e7in elimizde yeterli kan\u0131t yok. Bununla birlikte ya\u015fananlar, akademik su\u00e7lamalar\u0131n ki\u015fisel ve toplumsal sonu\u00e7lar\u0131 \u00fczerine ciddi bir tart\u0131\u015fmay\u0131 beraberinde getirdi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Arday hakk\u0131ndaki iddialar\u0131 kamuoyuna ta\u015f\u0131yan isimlerden biri Amerikal\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Nathan Cofnas&#8217;t\u0131. Cofnas daha \u00f6nce \u0131rk, zek\u00e2 ve \u00e7e\u015fitlilik politikalar\u0131 hakk\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015fleri nedeniyle Cambridge&#8217;de ciddi tart\u0131\u015fmalara konu olmu\u015ftu. Arday&#8217;\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcnden birka\u00e7 g\u00fcn sonra Cofnas&#8217;\u0131n \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 Ghent \u00dcniversitesi de kendi s\u00fcrecini ba\u015flatt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">20 A\u011fustos&#8217;ta \u00fcniversite, ad\u0131 a\u00e7\u0131klanmayan ancak haberlerde Cofnas oldu\u011fu belirtilen doktora sonras\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131 hakk\u0131nda \u00f6n disiplin soru\u015fturmas\u0131 ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ki\u015fiyi tedbiren g\u00f6revden uzakla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131. \u00dcniversite bunu insan onuruna sayg\u0131, ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 duru\u015f ve akademik \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn beraberinde sorumluluk getirmesi ilkeleriyle gerek\u00e7elendirdi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Daha sonra tedbir de\u011fi\u015ftirildi. 26 A\u011fustos&#8217;ta Ghent \u00dcniversitesi ara\u015ft\u0131rmac\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7 ay boyunca uzaktan \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na, ders vermemesine ve ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131 yaln\u0131zca atanm\u0131\u015f oldu\u011fu konularla s\u0131n\u0131rlamas\u0131na karar verdi. Disiplin incelemesi ise devam ediyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00f6ylece birka\u00e7 hafta i\u00e7inde al\u0131\u015f\u0131lmad\u0131k bir tablo ortaya \u00e7\u0131kt\u0131: \u00d6nce bir akademisyen, ba\u015fka bir akademisyeni akademik sahtek\u00e2rl\u0131kla su\u00e7lad\u0131. Su\u00e7lanan akademisyen hakk\u0131nda soru\u015fturmalar ba\u015flad\u0131. Ard\u0131ndan su\u00e7lamalar\u0131 yapan akademisyen de kendi \u00fcniversitesinde disiplin s\u00fcrecinin konusu oldu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Akla \u015f\u00f6yle bir soru geliyor: Akademik sahtek\u00e2rl\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmak ile bir akademisyeni kamuoyu \u00f6n\u00fcnde mahk\u00fbm etmek aras\u0131ndaki s\u0131n\u0131r nerede? Bu vakadan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 gereken sonu\u00e7, akademik usuls\u00fczl\u00fck iddialar\u0131n\u0131n dile getirilmemesi de\u011fil. Bilim, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde g\u00fcven \u00fczerine kurulur. Bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131n\u0131n ba\u015fka bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131ndaki olas\u0131 intihali, veri manip\u00fclasyonu veya ba\u015fka bir ciddi etik sorunu fark etti\u011finde bunu bildirmesi beklenir. Ancak, \u00fcniversitelerin de b\u00f6yle bir bildirimi su\u00e7lamay\u0131 yapan ki\u015finin kim oldu\u011fundan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak incelemesi gerekir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir iddiay\u0131 ortaya atan ki\u015finin politik g\u00f6r\u00fc\u015flerini, ki\u015fili\u011fini veya ge\u00e7mi\u015fini be\u011fenmemek, ortaya koydu\u011fu kan\u0131tlar\u0131 ge\u00e7ersiz k\u0131lmaz. Ayn\u0131 \u015fekilde bir akademisyenin toplumda sevilen, dezavantajl\u0131 gruplara destek veren veya \u00f6rnek olarak g\u00f6sterilen biri olmas\u0131 da akademik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n ele\u015ftiriden muaf tutulmas\u0131n\u0131 gerektirmez.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201c\u0130ntihal\u201d, \u201csahtek\u00e2rl\u0131k\u201d veya \u201cbilimsel doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k\u201d gibi kelimeler kamuoyunda son derece g\u00fc\u00e7l\u00fc etiketlerdir. Bir insan\u0131n ad\u0131 internet aramalar\u0131nda \u201cfraud\u201d, \u201cplagiarism\u201d veya \u201cliar\u201d kelimeleriyle yan yana gelmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda, herhangi bir soru\u015fturma tamamlanmadan \u00f6nce ciddi ve bazen geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc olmayan bir itibar kayb\u0131 ya\u015fanabilir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Herhangi bir soru\u015fturmada s\u00fcre\u00e7 \u015f\u00f6yle i\u015fler: \u0130ddian\u0131n ard\u0131ndan kan\u0131tlar incelenir. Sonra su\u00e7lanan ki\u015fiye cevap hakk\u0131 tan\u0131n\u0131r ve ba\u011f\u0131ms\u0131z bir de\u011ferlendirme yap\u0131l\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bu s\u0131ralama kolayl\u0131kla tersine d\u00f6nebiliyor: \u00d6nce h\u00fck\u00fcm veriliyor, sonra kan\u0131t aran\u0131yor. Hatta \u201cMahkeme karar\u0131na gerek yok, kap\u0131s\u0131n\u0131 k\u0131r\u0131n, al\u0131n o adam\u0131\u2026 Yasa ne laz\u0131msa o \u00e7\u0131kar\u201d gibi s\u00f6zler h\u00e2l\u00e2 haf\u0131zalarda yer ediyor (<a href=\"https:\/\/www.hurriyet.com.tr\/gundem\/son-ses-kaydi-soke-etti-kapiyi-kirin-alin-adami-25990417\">https:\/\/www.hurriyet.com.tr\/gundem\/son-ses-kaydi-soke-etti-kapiyi-kirin-alin-adami-25990417<\/a>).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Akademik sahtek\u00e2rl\u0131k su\u00e7lamas\u0131 da iki taraf\u0131 keskin bir k\u0131l\u0131\u00e7 haline gelebilir. Bir taraf\u0131yla bilimin kendisini korumas\u0131 sa\u011flan\u0131rken, yeterli usul g\u00fcvenceleri olmadan kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda di\u011fer taraf\u0131yla bir akademisyenin ki\u015fili\u011fine ve kariyerine zarar verilebilir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ghent \u00dcniversitesi kendi a\u00e7\u0131klamas\u0131nda akademik \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe ve a\u00e7\u0131k akademik tart\u0131\u015fmaya verdi\u011fi \u00f6nemi belirtirken, bu \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn sorumlulukla birlikte geldi\u011fini ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131n haklar\u0131n\u0131 korumak amac\u0131yla s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131labilece\u011fini ifade ediyor (<a href=\"https:\/\/www.ugent.be\/en\/news-events\/updates-case-postdoctoral-researcher\">https:\/\/www.ugent.be\/en\/news-events\/updates-case-postdoctoral-researcher<\/a>).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cambridge \u00dcniversitesi&#8217;nin daha sonra yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamadaki bir ifade bu bak\u0131mdan dikkat \u00e7ekici. \u00dcniversite, Arday vakas\u0131ndan sonra akademik m\u00fckemmeliyet, liyakat, adalet ve \u201cdue process\u201din yaln\u0131zca savunulan ilkeler de\u011fil, insanlar\u0131n nas\u0131l de\u011ferlendirildi\u011fine ve nas\u0131l muamele g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcne ger\u00e7ekten yans\u0131yan standartlar olmas\u0131 gerekti\u011fini belirtti (<a href=\"https:\/\/www.cam.ac.uk\/notices\/news\/statement-to-the-cambridge-community\">https:\/\/www.cam.ac.uk\/notices\/news\/statement-to-the-cambridge-community<\/a>).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fakat bunlar\u0131 yaparken insan onurunu kaybedersek, korumaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z akademinin temel de\u011ferlerinden birini yine kendimiz zedelemi\u015f oluruz. Bu nedenle \u00f6nemli olan, k\u0131l\u0131c\u0131 ortadan kald\u0131rmak de\u011fil; onu kimin, hangi kan\u0131tlarla ve hangi usulle kulland\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cMahkeme karar\u0131na gerek yok, kap\u0131s\u0131n\u0131 k\u0131r\u0131n, al\u0131n o adam\u0131\u201d anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n siyasette ne anlama geldi\u011fini biliyoruz. H\u00fck\u00fcm kan\u0131ttan ve usulden \u00f6nce gelirse, akademide de sahtek\u00e2rl\u0131kla m\u00fccadele &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":4933,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[114],"tags":[],"class_list":["post-4935","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-guncel"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.academicsolidarity.com\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/20261003Schwert.png?fit=1672%2C941&ssl=1","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.academicsolidarity.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4935","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.academicsolidarity.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.academicsolidarity.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.academicsolidarity.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.academicsolidarity.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4935"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.academicsolidarity.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4935\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4942,"href":"https:\/\/www.academicsolidarity.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4935\/revisions\/4942"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.academicsolidarity.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4933"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.academicsolidarity.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4935"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.academicsolidarity.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4935"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.academicsolidarity.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4935"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}